Meten is nog geen presteren

Meten is belangrijk. Maar cijfers alleen vertellen nooit het hele verhaal over hoe een organisatie werkelijk presteert.

Meten is onmisbaar. Maar zodra een meetlat een doel op zich wordt, verliest hij zijn waarde als graadmeter.

De verleiding van het dashboard

Dashboards geven ons de geruststellende indruk dat prestaties volledig zichtbaar en beheersbaar zijn. Maar juist enkele van de belangrijkste krachten binnen een organisatie — vertrouwen, duidelijkheid, kwaliteit van besluitvorming en voortgang — laten zich moeilijk in cijfers vangen.

Wanneer leiders alleen gaan sturen op wat het dashboard laat zien, gaan mensen zich gedragen naar de cijfers waarop ze worden beoordeeld. Dan bepaalt de meetlat uiteindelijk het gedrag dat hij juist moest meten.

Niet alles wat telt kan geteld worden.

Als de meetlat het doel wordt

Zodra een maatstaf een doel wordt, gaan mensen optimaliseren voor die maatstaf. De activiteit neemt toe, de gerapporteerde resultaten verbeteren, maar de organisatie als geheel hoeft daar niet beter van te worden.

De cijfers gaan omhoog. De prestaties niet altijd.

Meten én weten

Gebruik cijfers daarom als één bron van inzicht, niet als de enige waarheid. Combineer wat meetbaar is met professioneel oordeel, het goede gesprek en wat je zelf in de organisatie waarneemt.